Na de doodstraf

Gerrit Krol heeft na zijn dood effect op ons omdat we opnieuw nadenken over de doodstraf.

Hij beschouwt de doodstraf als een ijkpunt van onze straf omdat de doodstraf niet gericht kan zijn op de verbetering van de dader. Zo nemen we de genoegdoening van het slachtoffer weer serieus.

Maar in de beschouwing steekt toch dat zelfverbeteringsmotief ook weer de kop op. Stel dat je niet wordt gestraft, zegt Krol in een van zijn romans, dan kom je terecht in een ondraaglijke vrijheid. Ook daarom is het goed om te worden gestraft, oog om oog.

Het is de zelfverbetering van de dader na zijn verdiende doodstraf met terugwerkende kracht. Het is geleg omdat net zoals in dit woord ook in daad en straf de omkeerbaarheid ingebakken zit, oog om oog.

De zelfverbetering wordt bovendien van buitenaf opgelegd omdat niemand geneigd is tot zelfzelfverbetering.

Anarchistische nederigheid

Ja, ze willen altijd van ons dat we hun oekazes goed hebben begrepen dus uitvoeren.
Maar second best is dat we duidelijk maken wat we willen. Laat de strijd beginnen en word een metropool!

Moeilijker te plaatsen is het wanneer we in alle nederigheid luisteren. Maar naar wie? Want laten we nou eerlijk zijn. Er is geen heer van de context, geen heer van de praktijk. Dus we willen wel luisteren. Maar dan ook helemaal. Dus naar alle stemmen en overstromingen en overlappingen van contexten her en der.

Maar daar heb je niets aan, jij bent de Ander en opereert liefst in enkelvoud.

Wij van onze kant hebben maar weinig aan de soevereiniteit. Dat is namelijk ook een hele verantwoordelijkheid. En we hebben daarbij sterk het gevoel dat we daarmee beantwoorden aan een appèl dat van jou uitgaat. Het is dus gewoon, met andere woorden, een nepsoevereiniteit.

We worden weer nederig. Jou in verwarring achterlatend.

De muur die wij delen

Schrijven heeft te maken met een muur. Je hebt alle tijd om letters of geheime brieven te schrijven. Maar hoe krijg je ze door de opening?

Ovidius en Stendhal hebben die communicatie in het teken gesteld van de verboden verliefdheid. Het verbod komt niet alleen van buitenaf, ook de verliefden zelf moeten uit bescherming van zichzelf en de ander de schijn ophouden, een geestelijk harnas aanleggen. De muur is alom, evenals de gaten die er per ongeluk in zitten of erin zijn geboord.

Zou ook deze communicatie en misschien wel alle communicatie in het teken kunnen staan van de verboden verliefdheid? Soms fantaseer ik daarover. De lezer houdt zijn harnas aan, maar ik heb daar alle begrip voor. Ook mijn boodschappen zijn eigenlijk zo'n harnas. Het moet mezelf en jou beschermen tegen een relatie die ons allebei in een afgrond zou storten.

Af en toe komt er een opmerking terug, of een statistiekje dat me zegt hoe vaak deze bladzijde is bekeken. Ik word gewaarschuwd voor een foto die me te kwetsbaar maakt, hoewel waarschuwing een overdreven woord is. Een en ander gebeurt onder het mom van vriendelijke ironie.

De werkelijke gevaren zijn niet de opsluiting en de dood. De tragedies zeggen niets anders dan dat deze de liefde voltooien. Nee, het werkelijke gevaar is de communicatie. De transparante communicatie, de communicatie die zo transparant is dat onze relatie, die tussen jou en mij, wegzinkt in een oneindigheid van mogelijkheden en boodschappen. Zo kwellen we ons wat af.

Maar wees gerust, het harnas werkt vooralsnog. We hebben niet transparant gecommuniceerd, de muur staat. Communicatie is vanaf nu wat het altijd al was, het heeft te maken met moenia, verdedigingsmuren. Communiceren wil zeggen: het delen van deze versterking, het meedelen in een gedeelde ruimte.

Nieuws

Het nieuws beheerst de hele dag het nieuws.

(NOS-reporter voor politiebureau na arrestatie kinderaanrander Cuijk)

Mijn geleg: elke allologie kan een tautologie zijn. Daarom zou je beter van een iterologie, dislogie, ipselocutie, contaminologie of globogie kunnen spreken.
Pas je het geleg toe op het nieuws, dan zou je moeten spreken van supernova.
In de uitspraak hierboven zou je moeten spreken van zelfbeheersing.

Nog meer geleg: het (implosieve) nieuws wil naar buiten. Het zal daarom altijd een inexplosieve kant bezitten. Aan elk exploderend nieuws zit een kant van zelfbeheersing. Het zegt zoveel niet wat het wil zeggen. Daarom roept het nieuws nieuwsduiding op die voortzetting is van deze inexplosieve dynamiek.
Ook nieuwsduiding is intern en extern zelfbeheersend nieuws.

Om de dynamiek te effectueren en zijn interne ineffectiviteit te laten behouden moet je aannemen dat het supernova-aspect erin besloten blijft. Het nieuws zuigt ons aan en op. Wij worden nieuws, oneindig gewichtig.

Een beheersing die zichzelf zoekt en niet kan vinden omdat ze niet kan zien dat de zoeker zelf het gezochte is. Anders gezegd: de beheersing heeft zichzelf altijd al gevonden.

Het nieuws beheerst de hele dag het nieuws.

De dag beheerst het hele nieuws. Nieuws leeft van de dag, bij de dag, voor een dag. Dag dag.
Een weekblad of jaarboek is geen nieuws. Het is alleen nieuws bij zijn verschijning op een dag.

Geleg is geen nieuws. Het brengt niets, het zuigt niets aan, het zuigt alleen op, haalt de voedingsstoffen eruit en legt het neer.
Nieuws is wel geleg. Het moet de dag erna verdwenen zijn, gearchiveerd. Weg geleg.

De functie van het fort

Lampedusa zou bewijzen hoe aantrekkelijk we zijn. En hoe minder aantrekkelijk we worden wanneer we hun onze tanden tonen over de hele rij, van de Algarve tot en met Turkije.

Onderzoeker Hein de Haas bezweert de politici die de mythe van de aantrekkingskracht verkondigen. Zou dat de functie van het fort zijn, dat we gaan voor de roepers van de mythe? En daardoor onszelf op onnodige kosten jagen, want van de Algarve tot en met Turkije is best ver?

Je zou denken aan het lege centrum van de macht, waarbij het fascisme vergat dat het centrum alleen maar symbolisch leeg moest zijn. Door alle neuzen richting de dood te zetten maakte het dat centrum ook werkelijk leeg, zeker toen Hitler bezweek in zijn bunker.

 Maar Wilders is nog geen fascist, hij loopt met de zijnen over een touw dat op de juiste hoogte gespannen is. Vergelijk hem eerder met Brad Pitt in Inglorious basterds die hakenkruizen kerfde in de voorhoofden van zijn politieke tegenstanders, hun een jasje gaf dat je niet meer kunt uittrekken. Zo zijn linkse mensen al tijden effectief vleugellam en lachen de politieke leiders in hun vuistje.

Zou daarin dan de functie van het fort gelegen zijn, de brandmerking der milden? Wat schieten we daarmee op? Welke functie is daarin gelegen?

Die vraag zingt rond in een ongeziene ooghoek, want Hein de Haas roept op die politiek te bestrijden. Hij laat in het midden of we de politici daarvoor moeten begrijpen. Daardoor lijkt het of de aantrekkingskracht meer is dan ideologische idee, het lijkt nu een misverstand.

Te hardnekkig, lijkt me, voor een misverstand. Ik wed dat de politici ook wel weten dat niet heel Afrika onze kant opkomt. Maar het weten uitschakelen, daarvoor hebben we ooghoeken. En dankzij die ooghoeken hebben we gedoogbeleid. Dat stamt uit de gouden tijden van de slavenhandel. En dat mag een paar centen en zielen kosten. De bezwering van de Afrikaanse aanval is effectief omdat hij verhult dat we hen hierheen halen om hen voor ons te laten werken.

Dat wist u al. Maar vertelt u het niet verder?

Dezelfde componisten

Ja, het zijn steeds dezelfde componisten.
Onvoorstelbaar, dat uit die enorme meute van componisten, die hetzij leraar, hetzij autodidact, hetzij op bestelling of uit eigener beweging werden gedreven door drang, drank, drift.

Allemaal voor niets, want er bleven er maar een paar over: Schubert, Schumann, Beethoven, Berlioz nog erbij, dat wel, maar dan weer Mozart, Bach.

De nadruk verschuift van lieverlee naar hun oeuvre. Strijkkwintet in C, het meest geliefde werk aller tijden... De Vier Jaargetijden, uitgevoerd op 10000 manieren door diverse ensembles die we verder niet van naam kennen.

Heldhaftige pogingen van radio4 verergeren de boel. Ze rakelen hopeloze loosers op tussen de mazen van het net. Daar komen ze dan, Dussek, Diabelli, Cherubini, Spohr, Reicha, Buxtehude...
Plicht weer gedaan, weer door met waar we voor kwamen.

Ja, nee, geschiedenis kent geen rechtvaardigheid. Of nog erger: de rechtvaardigheid is nu juist dat alleen de toppen in zicht blijven. Waarom is dat erg? Omdat daarmee de minderen ook nog hun bestaansrecht wordt afgepikt.

Maaaar ja, de roes, de vervoering gaan hand in hand met gedweep, met verlangen naar ultieme kwaliteit ook, en luisterend naar dat kwintet in C herken je je cynisme in de doodsdrift van Schubert en kies je alsnog voor die naam, de andere wegduwend zoals je in monotheïsme en monogamie kunt houden van die ene en tegelijk kunt volhouden dat je de andere niet kent, niet meer kent.

En daar hebben we nog de herhalingsfactor, het rhithme... Vijf keer dat kwintet en je vergeet de werkjes van Salieri, die je overigens niet eens kende.

Voorstel van een project: laten we de vergeten namen nu eens een keer écht vergeten, dan blijven ze niet meer zeuren en kunnen wij voortaan volstaan met Schubert en die paar anderen.

Onverschillig

Okee, dan laat je ineens je baard staan... nee sorry je bent lui, je scheert je niet meer...

Draaipunt, kantelpunt in de geschiedenis der trends.

Maar trend is zelf iets dat haaks op de geschiedenis staat, eerder onverschillig.

Meedoen aan de trend is dus verzet, verzet tegen het meedoen.

Je doet niet mee aan de geschiedenis en je maakt dat kenbaar - echter zonder het kenbaar te maken - door mee te doen aan een trend.

Schrijf de geschiedenis der trends en je schrijft de geschiedenis of wat ervoor doorgaat.

Je bent lui en onverschillig en daardoor verandert er iets.

Maakt dat wat uit? Ja, voor de geschiedschrijver. Maar hem laat het koud of iemand een trend volgt, hij schrijft hun geschiedenis en draait het kantelpunt terug.

Daar staat het dan, dat teruggedraaide kantelpunt, de Grote Onverschilligheid.

Nu weten we het niet meer, zitten we nog in de geschiedenis of niet, in de trends of niet.

Willen we iets extrapoleren, dan weten we niet meer wat. Sorry Lidewey!

Die baard, die staat. Statisch, onverschillig.

Al begonnen met de Griekse filosofen, de Romeinse keizers die op hen wilden lijken, de baard.

Marcus Aurelius: kijken naar mensen mierenhopen, het laat me koud.

Daar sta ik, ik blijf staan. Hij blijft staan, die baard. Krisis of niet. So, what??